ORCAORCA

Sözlük

328 terim listeleniyor

Kripto

51% Saldırısı

Bir ağın hash gücü veya stake'inin yarısından fazlasını ele geçirerek işlemleri manipüle etme girişimi.

Kripto

Account Abstraction (Hesap Soyutlaması)

Cüzdanların akıllı sözleşme mantığıyla çalışmasını sağlayarak sosyal kurtarma ve gasless işlem gibi esneklikler kazandıran teknoloji.

Borsa

Açığa Satış

Sahip olunmayan bir hisseyi ödünç alıp satarak fiyat düşüşünden kâr etmeyi amaçlayan işlem.

Forex

Adil Değer Boşluğu (FVG)

Fiyatın hızlı hareketi sonucu alım-satım dengesinin oluşmadığı, sonradan doldurulması beklenen fiyat aralığı.

Kripto

AI Ajanı (AI Agent)

Kullanıcı adına otomatik olarak zincir üzerinde işlem yapabilen, yapay zekâ destekli otonom yazılım.

Kripto

Airdrop

Bir projenin, genellikle topluluğu büyütmek veya erken destekçileri ödüllendirmek amacıyla ücretsiz token dağıtması.

Forex

Akıllı Para Konsepti (SMC)

Fiyat hareketlerinin büyük kurumsal oyuncuların emirlerini takip ederek analiz edildiği güncel teknik analiz yaklaşımı.

Borsa

Aktif vs Pasif Yönetim

Bir fonun endeksi geçmeye çalışan profesyonel yönetimi ile yalnızca endeksi takip eden pasif yönetimi arasındaki ayrım.

Forex

Al Pozisyon (Long)

Bir paritenin değer kazanacağı beklentisiyle alım yapılan pozisyon.

Borsa

Algoritmik İşlem (Algorithmic Trading)

Önceden tanımlanmış kurallara göre bilgisayar yazılımlarının otomatik olarak emir gönderdiği işlem yöntemi.

Kripto

Altcoin

Bitcoin dışındaki tüm kripto paraların genel adı.

Kripto

AMM (Automated Market Maker)

Alıcı ve satıcıyı eşleştirmek yerine matematiksel formül ve likidite havuzlarıyla fiyat oluşturan merkeziyetsiz borsa modeli.

Borsa

Aracı Kurum

Sermaye Piyasası Kurulu'ndan yetki almış, yatırımcı adına alım-satım ve aracılık hizmeti veren kuruluş.

Forex

Arz-Talep Bölgeleri

Geçmişte güçlü alım (talep) veya satım (arz) baskısının oluştuğu, gelecekte tepki verilmesi beklenen fiyat bölgeleri.

Borsa

Aşırı Alım/Aşırı Satım (Overbought/Oversold)

Bir varlığın teknik göstergelere göre fiyatının aşırı yükseldiği veya aşırı düştüğü, düzeltme beklenen bölge.

Kripto

AVS (Actively Validated Service)

Restaking altyapısı üzerinden ek güvenlik satın alan oracle, köprü veya rollup gibi harici ağ ve servisler.

Borsa

Ayı Piyasası (Bear Market)

Fiyatların uzun süre boyunca genel olarak düştüğü, satıcıların baskın olduğu piyasa dönemi.

Kripto

Basım (Minting)

Yeni bir token veya NFT'nin blok zincirinde ilk kez oluşturulması işlemi.

Kripto

Basis Trade

Spot fiyat ile vadeli işlem fiyatı arasındaki farktan risk azaltılmış kâr elde etmeyi amaçlayan strateji.

Borsa

Baz Puan (Basis Point)

Yüzde birin yüzde biri (0,01%) olarak ifade edilen, faiz ve getiri değişimlerini ölçmede kullanılan birim.

Forex

Baz/Karşıt Para Birimi

Bir parite ifadesinde ilk yazılan (baz) ve ikinci yazılan (karşıt) para birimleri.

Borsa

Bedelli Sermaye Artırımı

Şirketin, ortaklardan yeni hisse karşılığında para toplayarak sermayesini artırması.

Borsa

Bedelsiz Sermaye Artırımı

Şirketin, iç kaynaklarını (yedek/kâr) sermayeye ekleyerek ortaklara ücretsiz yeni hisse dağıtması.

Borsa

Beta Katsayısı

Bir hissenin piyasa geneline (endekse) kıyasla fiyat oynaklığını ölçen istatistiksel gösterge.

Borsa

BIST

Borsa İstanbul; Türkiye'nin resmi menkul kıymet borsası.

Forex

Bid/Ask (Alış/Satış)

Bid piyasanın bir varlığı almak istediği fiyat, Ask ise satmak istediği fiyattır.

Borsa

Bilanço

Bir şirketin belirli bir tarihteki varlık, borç ve özsermaye durumunu gösteren finansal tablo.

Borsa

Birincil Piyasa

Menkul kıymetlerin ilk kez ihraç edilerek yatırımcıya satıldığı piyasa.

Kripto

Birlikte Çalışabilirlik (Interoperability)

Farklı blok zincirlerinin veri ve varlık alışverişi yapabilme yeteneği.

Kripto

Bitcoin

İlk ve en büyük kripto para birimi; merkeziyetsiz, sabit arzı (21 milyon) olan dijital değer saklama aracı.

Kripto

Blockchain

Zincir biçiminde birbirine bağlı, değiştirilemez kayıt bloklarından oluşan dağıtık defter teknolojisi.

Kripto

Blok Gezgini (Block Explorer)

Blok zinciri üzerindeki işlem, adres ve blokları arayıp görüntülemeye yarayan web aracı.

Borsa

Blok Satış (Block Trade)

Borsa dışında, önceden belirlenmiş fiyattan gerçekleştirilen büyük hacimli hisse işlemi.

Borsa

Boğa Piyasası (Bull Market)

Fiyatların uzun süre boyunca genel olarak yükseldiği, alıcıların baskın olduğu piyasa dönemi.

Borsa

Bollinger Bantları

Fiyatın hareketli ortalama etrafındaki standart sapmasına göre oluşturulan, volatiliteyi gösteren bant.

Borsa

Borç/Özsermaye Oranı (Debt-to-Equity)

Şirketin toplam borcunun özsermayesine oranı olan finansal kaldıraç göstergesi.

Borsa

Borsa Yatırım Fonu (ETF)

Bir endeks, sektör veya varlık sepetini temsil eden ve hisse gibi borsada anlık işlem gören fon türü.

Kripto

BRC-20

Bitcoin ağı üzerinde Ordinals/inscription teknolojisiyle oluşturulan değiştirilebilir (fungible) token standardı.

Forex

Broker

Yatırımcı ile forex piyasası arasında aracılık yapan, işlem platformu sunan kurum.

Borsa

Call/Put Opsiyon

Belirli bir fiyattan varlığı alma (call) veya satma (put) hakkı veren, zorunluluk getirmeyen türev sözleşme.

Forex

Cari Açık

Bir ülkenin dış ticaretinde ithalatın ihracatı aşması sonucu oluşan, ulusal para birimini zayıflatabilen ekonomik gösterge.

Borsa

Cari Oran (Current Ratio)

Şirketin dönen varlıklarının kısa vadeli borçlarına oranı olan kısa vadeli ödeme gücü ölçüsü.

Forex

Carry Trade

Düşük faizli bir para biriminde borçlanıp yüksek faizli bir para birimine yatırım yaparak faiz farkından kazanç sağlama stratejisi.

Forex

Carry Trade Çözülmesi (Unwind)

Düşük faizli para birimiyle borçlanıp yüksek faizli varlığa yatırılan carry trade pozisyonlarının toplu halde kapatılması; genelde ani kur hareketlerine yol açar.

Kripto

CeDeFi

Merkezi borsaların güven ve kolaylığı ile DeFi'nin şeffaflığını birleştiren hibrit finans modeli.

Kripto

CEX (Merkezi Borsa)

Bir şirket tarafından işletilen, kullanıcı hesapları ve emir defteri üzerinden çalışan geleneksel kripto borsası (ör. Binance).

Forex

CFD (Fark Sözleşmesi)

Varlığın kendisine sahip olmadan yalnızca fiyat farkından kâr veya zarar elde etmeyi sağlayan türev sözleşme.

Kripto

Cold Wallet

İnternetten tamamen izole, donanım/kağıt tabanlı, en güvenli kripto saklama yöntemi.

Forex

Çapraz Kur (Cross Rate)

Amerikan doları üzerinden değil, iki farklı yabancı para biriminin doğrudan birbirine karşı kurunun hesaplanması.

Borsa

Çekirdek Enflasyon (Core CPI)

Gıda ve enerji gibi oynak kalemler dışlanarak hesaplanan enflasyon göstergesi.

Forex

Çekirdek TÜFE (Core CPI)

Gıda ve enerji gibi oynak kalemler hariç tutularak hesaplanan enflasyon verisi.

Kripto

Çoklu İmza Cüzdan (Multisig Wallet)

Bir işlemin gerçekleşmesi için birden fazla özel anahtarla onay gerektiren güvenlik odaklı cüzdan.

Forex

Dalgalı Kur Rejimi

Bir para biriminin değerinin tamamen piyasadaki arz-talep dengesine göre belirlendiği kur sistemi.

Kripto

DAO

Kararların akıllı kontratlar ve token sahiplerinin oylamasıyla alındığı merkeziyetsiz organizasyon yapısı.

Borsa

Dark Pool (Karanlık Havuz)

Büyük hacimli işlemlerin fiyatı etkilememesi için borsa dışında, emir defteri görünmeden gerçekleştirildiği özel işlem platformu.

Kripto

DeFi (Merkeziyetsiz Finans)

Banka gibi aracılar olmadan blockchain üzerinden borç verme, alma, takas gibi finansal işlemlerin yapılabildiği ekosistem.

Borsa

Defter Değeri (Book Value)

Bir şirketin özsermayesinin toplam hisse sayısına bölünmesiyle bulunan pay başına muhasebe değeri.

Kripto

Delege Edilmiş Hisse Kanıtı (DPoS)

Token sahiplerinin blok üretimini gerçekleştirecek sınırlı sayıda delegeyi oyla seçtiği konsensüs modeli.

Kripto

Depeg (Sabitlemenin Kırılması)

Bir stabilcoin'in hedeflediği 1 dolar gibi sabit değerden önemli ölçüde sapması.

Kripto

DePIN (Decentralized Physical Infrastructure Network)

Kablosuz ağ, depolama veya enerji gibi fiziksel altyapıların token teşvikleriyle merkeziyetsiz biçimde inşa edilmesini sağlayan model.

Borsa

Destek/Direnç Seviyesi

Fiyatın aşağı yönde durduğu (destek) veya yukarı yönde durduğu (direnç) varsayılan teknik fiyat bölgeleri.

Forex

Devalüasyon

Sabit veya yarı sabit kur rejiminde bir ülkenin kendi para biriminin değerini resmi olarak düşürmesi.

Borsa

Devlet Tahvili Getiri Farkı (Bond Spread)

İki farklı tahvilin, örneğin ülke veya vade bazında, getirileri arasındaki fark.

Borsa

Devre Kesici (Circuit Breaker)

Aşırı fiyat dalgalanmalarını önlemek amacıyla işlemlerin belirli bir süre otomatik olarak durdurulması.

Kripto

DEX (Merkeziyetsiz Borsa)

Aracı kurum olmadan, akıllı kontratlar üzerinden doğrudan cüzdandan cüzdana işlem yapılan borsa (ör. Uniswap).

Kripto

DEX Aggregator (DEX Toplayıcı)

Birden fazla merkeziyetsiz borsadaki likiditeyi tarayıp kullanıcıya en iyi fiyatı sunan platform.

Forex

Dış Ticaret Dengesi (Trade Balance)

Bir ülkenin belirli dönemdeki ihracat geliri ile ithalat harcaması arasındaki fark.

Forex

Dolar Endeksi (DXY)

ABD dolarının altı büyük para birimine karşı değerini ölçen endeks.

Forex

Dolar Gülümsemesi Teorisi

Doların hem küresel kriz dönemlerinde güvenli liman olarak hem de güçlü ABD büyümesi döneminde değer kazandığını açıklayan teori.

Kripto

Dolaşımdaki Arz / Maksimum Arz

Şu anda piyasada bulunan token miktarı ile protokolün üretebileceği azami token miktarı.

Forex

Döviz Rezervleri (FX Reserves)

Bir merkez bankasının elinde tuttuğu yabancı para, altın ve diğer rezerv varlıkların toplamı.

Forex

Düzenleyici Kurum (FCA, CySEC, ASIC)

Forex brokerlerini denetleyen ve yatırımcı güvenliğini sağlamakla yükümlü finansal düzenleyici otoriteler.

Forex

ECN Broker

Müşteri emirlerini doğrudan bankalar ve diğer katılımcılardan oluşan likidite ağına ileten, şeffaf fiyatlama sunan aracı türü.

Forex

Egzotik Pariteler

Gelişmekte olan ülke paralarını içeren, likiditesi düşük, spread'i yüksek pariteler.

Forex

Ekonomik Sürpriz Endeksi

Açıklanan ekonomik verilerin piyasa beklentilerinin üzerinde mi altında mı geldiğini ölçen bileşik gösterge.

Forex

Ekonomik Takvim

Enflasyon, faiz kararı gibi piyasayı etkileyecek makroekonomik veri açıklamalarının tarih/saatlerini gösteren takvim.

Borsa

Elliott Dalga Teorisi

Piyasa fiyatlarının belirli sayıda dalgadan oluşan tekrarlayan döngüler halinde hareket ettiğini savunan teknik analiz teorisi.

Borsa

Emir Akışı İçin Ödeme (PFOF)

Bir aracı kurumun müşteri emirlerini belirli bir piyasa yapıcıya yönlendirmesi karşılığında aldığı komisyon.

Forex

Emir Bloğu (Order Block)

Kurumsal, büyük hacimli işlemlerin yoğunlaştığı, sonraki fiyat hareketlerinde destek veya direnç işlevi gördüğü varsayılan fiyat bölgesi.

Kripto

Emir Defteri (Order Book)

Bir piyasadaki tüm alış ve satış emirlerinin fiyat ve miktara göre listelendiği yapı.

Borsa

Emir Derinliği (Market Depth)

Bir hisse senedinde farklı fiyat seviyelerindeki toplam alış ve satış emri hacmini gösteren tablo.

Borsa

Emir Tipleri

Piyasa emri (anlık fiyattan), limit emri (belirlenen fiyattan) ve stop emri gibi alım-satım talimatı türleri.

Forex

Emtia Para Birimleri

Ekonomisi doğal kaynak ihracatına bağlı, emtia fiyatlarıyla yüksek korelasyon gösteren AUD, CAD, NZD gibi para birimleri.

Borsa

Endeks

BIST100 gibi, belirli hisselerin ortalama performansını gösteren gösterge.

Borsa

Endeks Fonu (Index Fund)

Belirli bir borsa endeksinin performansını birebir takip etmeyi amaçlayan yatırım fonu.

Borsa

Endeks Yeniden Dengeleme

Bir endeksin bileşenlerinin ve ağırlıklarının periyodik olarak güncellenmesi.

Borsa

Endekse Giriş/Çıkış

Bir hissenin belirli kriterleri karşılayarak bir endekse dahil edilmesi veya çıkarılması.

Forex

Enflasyon Beklentileri

Piyasa katılımcılarının gelecekteki enflasyon seviyesine dair öngörüleri; merkez bankası politikasını doğrudan etkiler.

Borsa

ESG (Çevresel, Sosyal, Kurumsal Yönetişim)

Şirketlerin sürdürülebilirlik ve etik performansını değerlendiren yatırım kriterleri seti.

Kripto

Ethereum

Akıllı kontratları ve merkeziyetsiz uygulamaları (dApp) çalıştırabilen programlanabilir blockchain platformu.

Borsa

Eurobond

Türkiye gibi ülkelerin veya şirketlerin yabancı para cinsinden ihraç ettiği borçlanma senedi.

Kripto

Exchange Flow

Kripto varlıkların borsalara giriş ve çıkış hareketini gösteren onchain veri.

Borsa

F/K Oranı (Fiyat/Kazanç)

Hisse fiyatının, hisse başına kâra bölünmesiyle bulunan, şirketin ne kadar pahalı/ucuz olduğunu gösteren değerleme oranı.

Borsa

Faaliyet Kâr Marjı (Operating Margin)

Faaliyet kârının net satışlara bölünmesiyle hesaplanan operasyonel verimlilik ölçüsü.

Forex

Faiz Kararı Beklenti Fiyatlaması

Piyasanın vadeli işlem sözleşmeleri üzerinden gelecekteki faiz kararlarına dair olasılıkları önceden fiyatlaması.

Borsa

Faiz Koridoru

Merkez bankasının politika faizi etrafında belirlediği alt ve üst faiz sınırları.

Forex

Faiz Paritesi (Interest Rate Parity)

İki ülke arasındaki faiz farkının, o ülkelerin para birimleri arasındaki forward kur farkına eşit olması gerektiğini öngören teori.

Kripto

Fayda Token'ı (Utility Token)

Bir ağ veya uygulama içinde belirli bir hizmete erişim sağlamak için kullanılan token.

Borsa

FD/FAVÖK

Firma değerinin faiz, vergi ve amortisman öncesi kâra oranı; borç yükünü de hesaba katan değerleme rasyosu.

Borsa

Fibonacci Düzeltmesi

Fiyat hareketlerinin belirli Fibonacci oranlarında (%38,2, %61,8 gibi) destek/direnç bulacağını varsayan teknik analiz aracı.

Borsa

Fiyat/Satış Oranı (F/S)

Şirketin piyasa değerinin yıllık satış gelirine oranı.

Kripto

Flaş Kredi (Flash Loan)

Tek bir işlem bloğu içinde alınıp geri ödenmesi şartıyla teminatsız verilen anlık kripto kredisi.

Forex

Forex

Dünya genelinde döviz çiftlerinin alınıp satıldığı, 7/24'e yakın açık en büyük finansal piyasa.

Kripto

Fork (Hard Fork/Soft Fork)

Bir blok zincirinin protokol kurallarında yapılan, geriye uyumlu olmayan (hard) veya uyumlu (soft) değişiklik.

Borsa

Formasyon (Chart Pattern)

Fiyat grafiğinde tekrar eden, gelecekteki fiyat hareketine dair sinyal verdiği düşünülen şekiller.

Kripto

Front-Running (Öne Geçme)

Bekleyen bir işlemi görüp ondan önce kendi işlemini göndererek fiyat avantajı elde etme.

Kripto

Funding Rate

Vadeli (perpetual futures) piyasalarda long ve short taraflar arasında periyodik olarak ödenen dengeleme bedeli.

Borsa

Gamma Sıkışması (Gamma Squeeze)

Opsiyon piyasa yapıcılarının riskten korunma alımlarının hisse fiyatını hızla yukarı ittiği durum.

Kripto

Gas Fee (İşlem Ücreti)

Bir blockchain işlemini gerçekleştirmek için ağa ödenen ücret.

Borsa

Gelir Tablosu

Bir şirketin belirli dönemdeki gelir, gider ve kâr/zarar durumunu gösteren finansal tablo.

Borsa

Genel Kurul

Şirket ortaklarının yıllık toplandığı, oy kullanarak karar aldığı resmi toplantı.

Kripto

Genesis Block

Bir blok zincirinde madenciliği yapılan ilk blok.

Forex

Geriye Dönük Test (Backtesting)

Bir işlem stratejisinin geçmiş fiyat verileri üzerinde denenerek performansının ölçülmesi.

Forex

Getiri Eğrisi (Yield Curve)

Farklı vadelerdeki tahvillerin getirilerini gösteren, ekonomik beklentileri yansıtan eğri.

Forex

Getiri Eğrisi Tersine Dönmesi

Kısa vadeli tahvil getirisinin uzun vadeliden yüksek olması; genellikle yaklaşan resesyon sinyali olarak yorumlanır.

Borsa

Gösterge Faiz Oranı (Benchmark Rate)

Piyasadaki diğer faiz oranlarına referans teşkil eden, genellikle merkez bankasının belirlediği faiz.

Borsa

Gözaltı Pazarı

Mali durumu veya kamuyu aydınlatma yükümlülükleri bozulan şirketlerin işlem gördüğü, ekstra riskli özel pazar.

Borsa

GSYİH (GDP)

Bir ülkede belirli bir dönemde üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin parasal toplam değeri.

Forex

Güvenli Liman Para Birimi (Safe-Haven)

Küresel belirsizlik dönemlerinde yatırımcıların sığındığı, dolar, İsviçre frangı veya yen gibi istikrarlı para birimleri.

Forex

Güvercin (Dovish)

Merkez bankası politikasının büyümeyi desteklemek için düşük faiz ve gevşek para politikasına yatkın olduğunu ifade eden duruş.

Forex

Haber Trading

Önemli ekonomik veri açıklamaları etrafında oluşan yüksek volatiliteyi kullanarak işlem yapma stratejisi.

Borsa

Halka Açık Anonim Ortaklık

Hisseleri halka arz edilmiş veya ortak sayısı belli bir eşiği aşmış anonim şirket.

Borsa

Halka Açıklık Oranı

Bir şirketin toplam hisselerinin borsada işlem gören (halka açık) kısmının oranı.

Borsa

Halka Arz (IPO)

Bir şirketin hisselerini ilk kez halka açıp borsada işlem görmesini sağlaması.

Kripto

Halving

Bitcoin gibi ağlarda blok başına verilen madencilik ödülünün belirli aralıklarla yarıya inmesi.

Borsa

Hareketli Ortalama (Moving Average)

Belirli bir sürenin fiyat ortalamasını alarak trendi yumuşatan teknik gösterge.

Kripto

Hash Oranı (Hash Rate)

Proof of Work ağında madencilerin toplam işlem gücünü ifade eden ölçü.

Borsa

Hisse Geri Alım (Buyback)

Şirketin kendi hisselerini piyasadan satın alarak dolaşımdaki hisse sayısını azaltması.

Borsa

Hisse Senedi

Bir şirketteki ortaklık payını temsil eden menkul kıymet.

Kripto

Hot Wallet

İnternete bağlı, kullanımı kolay ama güvenlik riski daha yüksek kripto cüzdanı.

Kripto

ICO/IDO/IEO

Token satışının sırasıyla doğrudan, merkeziyetsiz borsa üzerinde veya merkezi borsa aracılığıyla yapılan ilk arz biçimleri.

Kripto

Intent-Based Trading (Niyet Bazlı İşlem)

Kullanıcının yalnızca istediği sonucu belirttiği, en iyi yolu bulma işini çözücülere (solver) bıraktığı işlem modeli.

Borsa

İçeriden Öğrenenlerin Ticareti (Insider Trading)

Kamuya açıklanmamış özel bilgiyi kullanarak menkul kıymet alım satımı yapma; yasal olarak yasak bir işlem.

Borsa

İkincil Piyasa

Daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetlerin yatırımcılar arasında alınıp satıldığı piyasa.

Forex

İleriye Dönük Yönlendirme (Forward Guidance)

Merkez bankasının gelecekteki para politikası niyetlerini piyasaya önceden sinyal vermesi.

Forex

İşlem Seansları

Forex piyasasının Asya, Londra ve New York gibi farklı finans merkezlerinde açık olduğu zaman dilimleri.

Forex

İşsizlik Maaşı Başvuruları (Jobless Claims)

Haftalık açıklanan, işsizlik yardımına yeni başvuran kişi sayısını gösteren istihdam piyasası göstergesi.

Borsa

İzahname (Prospectus)

Halka arz öncesi yatırımcıyı şirket ve arz koşulları hakkında bilgilendiren resmi belge.

Kripto

İzole/Çapraz Marj (Isolated/Cross Margin)

Kaldıraçlı işlemde teminatın yalnızca ilgili pozisyona mı yoksa tüm hesaba mı tahsis edildiğini belirleyen marj türü.

Forex

Kaldıraç (Leverage)

Sınırlı sermaye ile piyasada daha büyük pozisyon açmayı sağlayan borçlanma mekanizması.

Forex

Kaldıraç Sınırlaması (Leverage Cap)

Düzenleyici otoritelerin yatırımcıyı korumak amacıyla brokerlerin sunabileceği azami kaldıracı sınırlaması.

Borsa

Kaldıraçlı ETF (Leveraged ETF)

Günlük getiriyi katlayarak (2x, 3x gibi) yansıtmayı hedefleyen yüksek riskli ETF türü.

Kripto

Kalıcı Kayıp (Impermanent Loss)

Likidite sağlayıcının havuzdaki varlıkların fiyat oranı değiştiğinde, elde tutmaya kıyasla yaşadığı geçici değer kaybı.

Borsa

KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu)

Halka açık şirketlerin finansal ve önemli olay bildirimlerini yaptığı resmi Türkiye platformu.

Borsa

Kâr Payı Dağıtım Tarihi

Şirketin temettüyü ortaklarına ödeyeceği resmi tarih.

Borsa

Kâr Payı Verimi (Dividend Yield)

Yıllık dağıtılan temettünün hisse fiyatına oranı.

Borsa

Kesirli Pay (Fractional Share)

Bir hissenin tamamı yerine ondalıklı, küçük bir parçasının satın alınabilmesi.

Borsa

Kısa Faiz Oranı (Short Interest)

Bir hissenin açığa satılmış miktarının toplam dolaşımdaki paya oranı.

Borsa

Kısa Pozisyon Sıkışması (Short Squeeze)

Fiyatın hızla yükselmesi sonucu açığa satış yapanların zarar durdurmak için alıma geçmesiyle fiyatın daha da hızlanması.

Kripto

Konsensüs Mekanizması (PoW/PoS)

Ağdaki işlemlerin doğruluğunun merkezi bir otorite olmadan onaylanma yöntemi; İş İspatı (PoW) işlem gücüne, Hisse İspatı (PoS) kilitlenen varlık miktarına dayanır.

Forex

Konvertibilite (Convertibility)

Bir ülke para biriminin serbestçe başka para birimlerine çevrilebilme özelliği.

Forex

Korelasyon

İki paritenin fiyat hareketlerinin birbiriyle ne yönde ve ne kadar güçlü ilişkili olduğunu gösteren istatistik.

Borsa

Kotasyon

Bir şirketin hisse senedinin borsada işlem görmeye başlaması için borsa listesine kabul edilmesi.

Kripto

Köprü (Cross-Chain Bridge)

Varlık veya verinin bir blok zincirinden diğerine aktarılmasını sağlayan protokol.

Borsa

Kredi Notu (Credit Rating)

Bağımsız derecelendirme kuruluşlarının bir şirket veya ülkenin borç ödeme kapasitesine verdiği not.

Borsa

Kredili İşlem (Marjin)

Yatırımcının kendi sermayesinin üzerinde, aracı kurumdan borç alarak işlem yapması.

Forex

Kur Manipülasyonu

Bir ülkenin ticari avantaj sağlamak amacıyla kendi para birimini yapay olarak düşük veya yüksek tutması.

Borsa

Kurumsal Aksiyon (Corporate Action)

Temettü, bölünme, birleşme gibi şirketin hissedarlarını doğrudan etkileyen resmi kararlar.

Borsa

Kurumsal Yönetim (Corporate Governance)

Bir şirketin yönetim kurulu, ortaklar ve paydaşlar arasındaki hesap verebilirlik ve şeffaflık ilkeleri bütünü.

Kripto

Layer 1

Bitcoin, Ethereum gibi işlemleri doğrudan kendi ana zincirinde işleyen temel blockchain katmanı.

Kripto

Layer 2

Ana zincirin (Layer 1) üzerine inşa edilip işlem hızını ve ölçeklenebilirliğini artıran ikincil katman (ör. Arbitrum, Lightning Network).

Kripto

Layer 3

Bir Layer 2 üzerine inşa edilen, genellikle uygulamaya özel ek özelleştirme sunan üçüncü katman blok zinciri.

Borsa

Likidite (Borsada)

Bir hissenin, fiyatını önemli ölçüde etkilemeden hızlıca alınıp satılabilme kolaylığı.

Forex

Likidite (Forex'te)

Bir paritenin, fiyatı önemli ölçüde etkilemeden hızlıca alınıp satılabilme kolaylığı.

Forex

Likidite Avı (Liquidity Grab)

Fiyatın, birikmiş stop-loss ve bekleyen emirleri tetiklemek için kısa süreliğine belirli bir seviyeyi kırıp geri dönmesi.

Kripto

Likit Restaking Token (LRT)

Restaking işlemine katılan varlıkların likiditesini korumak amacıyla verilen türev token.

Kripto

Likit Staking (Liquid Staking)

Stake edilen varlık karşılığında likiditeyi kaybetmeden kullanılabilen bir türev token (LST) verilmesini sağlayan staking yöntemi.

Kripto

Liquidity Pool (Likidite Havuzu)

Kullanıcıların token yatırarak oluşturduğu, DEX işlemlerinin gerçekleştiği ortak fon havuzu.

Forex

Lot

Forex'te işlem büyüklüğünü ifade eden standart birim (1 standart lot = 100.000 birim).

Borsa

MACD

İki hareketli ortalama arasındaki ilişkiyi kullanarak trend yönü ve momentum sinyali üreten teknik gösterge.

Kripto

Mainnet / Testnet

Mainnet bir blockchain'in gerçek/canlı ağı, Testnet ise geliştiricilerin risksiz test yaptığı deneme ağıdır.

Forex

Majör Pariteler

İşlem hacmi en yüksek, ABD doları içeren pariteler (EUR/USD, GBP/USD gibi).

Borsa

Manipülasyon

Piyasa fiyatını yapay olarak etkilemek amacıyla yürütülen yanıltıcı işlem veya bilgilendirme faaliyeti.

Forex

Margin (Teminat)

Kaldıraçlı bir pozisyon açmak için hesapta bulundurulması gereken minimum tutar.

Forex

Marj Seviyesi (Margin Level)

Hesaptaki özsermayenin kullanılan marja oranını gösteren, pozisyonların ne kadar güvende olduğunu belirten yüzde.

Borsa

Marj Tamamlama Çağrısı (Margin Call)

Kredili işlemde teminat oranı asgari seviyenin altına düştüğünde yapılan ek teminat talebi.

Kripto

Market Cap (Piyasa Değeri)

Dolaşımdaki toplam arz ile güncel fiyatın çarpımıyla bulunan toplam değer.

Forex

Market Maker Broker

Müşteri emirlerinin karşı tarafını kendisi üstlenen, iç fiyatlama yapan aracı kurum türü.

Kripto

Meme Coin

Genellikle internet esprilerinden doğan, belirgin bir kullanım amacı olmayan, spekülatif ve yüksek oynaklığa sahip kripto para.

Borsa

Meme Hisse (Meme Stock)

Sosyal medya ve toplu yatırımcı ilgisiyle, temel değerinden bağımsız olarak aşırı fiyatlanan hisse senedi.

Kripto

Menkul Kıymet Token'ı (Security Token)

Gerçek bir finansal varlığa, örneğin hisse veya borca dayanan ve düzenlemelere tabi token.

Forex

Merkez Bankası Bağımsızlığı

Bir merkez bankasının para politikası kararlarını siyasi otoriteden bağımsız şekilde alabilmesi.

Forex

Merkez Bankası Faiz Kararı

Bir ülkenin merkez bankasının politika faizini belirlediği, döviz kurlarını doğrudan etkileyen karar.

Forex

Merkez Bankası Müdahalesi

Bir merkez bankasının kendi para biriminin değerini etkilemek için döviz piyasasında doğrudan alım/satım yapması.

Forex

Merkez Bankası Swap Hattı

Merkez bankaları arasında kriz dönemlerinde karşılıklı döviz likiditesi sağlamak için kurulan anlaşma.

Kripto

MEV (Maximal Extractable Value)

Blok üreticilerinin işlem sırasını değiştirerek veya öne alarak elde edebildiği ekstra kâr.

Kripto

MiCA (Markets in Crypto-Assets)

Avrupa Birliği'nin kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve ihraççıları için getirdiği kapsamlı düzenleme çerçevesi.

Forex

Mikro Lot / Mini Lot / Standart Lot

Forex işlemlerinde standart lot büyüklüğünün (100.000 birim) sırasıyla binde biri ve yüzde biri olarak kullanılan küçük işlem birimleri.

Kripto

Mining (Madencilik)

PoW ağlarında işlem doğrulama karşılığında yeni coin kazanma süreci.

Forex

Minör Pariteler

ABD doları içermeyen ama yine de likit olan pariteler (EUR/GBP gibi).

Kripto

Modüler Blok Zincir (Modular Blockchain)

Yürütme, veri kullanılabilirliği ve konsensüs katmanlarının ayrı uzmanlaşmış zincirlere bölündüğü mimari.

Borsa

Mum Grafiği (Candlestick Chart)

Bir dönemin açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyatını tek bir mum şeklinde gösteren grafik türü.

Kripto

MVRV

Piyasa değerinin gerçekleşmiş değere oranını gösteren, piyasanın aşırı alım/satım bölgesini ölçen onchain metrik.

Borsa

Nakit Akış Tablosu

Şirkete giren ve çıkan nakdi faaliyet, yatırım ve finansman kalemlerine göre gösteren tablo.

Forex

Negatif Bakiye Koruması

Aşırı volatilitede hesap bakiyesinin sıfırın altına düşmesini önleyen, brokerin sunduğu güvenlik önlemi.

Borsa

Net Kâr Marjı

Net kârın toplam satış gelirine bölünmesiyle bulunan kârlılık oranı.

Kripto

NFT

Her biri benzersiz olan, dijital sanat veya koleksiyon gibi varlıkların sahipliğini temsil eden değiştirilemez token türü.

Forex

Niceliksel Gevşeme (QE)

Merkez bankasının tahvil ve varlık alarak piyasaya likidite pompaladığı genişletici para politikası.

Forex

Niceliksel Sıkılaştırma (QT)

Merkez bankasının bilançosunu küçülterek piyasadaki para arzını azaltma politikası.

Forex

Nokta Grafiği (Dot Plot)

FOMC üyelerinin gelecekteki faiz oranı beklentilerini gösteren, Fed'in yayımladığı grafik.

Forex

Nominal Efektif Döviz Kuru (NEER)

Bir para biriminin enflasyon düzeltmesi yapılmadan birden çok yabancı para birimine karşı ağırlıklı ortalama değeri.

Kripto

On-Chain Yönetişim (On-Chain Governance)

Protokol değişikliklerinin token sahiplerinin zincir üzerinde oy kullanmasıyla karara bağlandığı yönetim modeli.

Kripto

Open Interest (Açık Pozisyon)

Bir vadeli işlem piyasasında kapatılmamış toplam sözleşme sayısı.

Borsa

Opsiyon Zinciri (Options Chain)

Bir hisseye ait tüm alım (call) ve satım (put) opsiyonlarının kullanım fiyatı ve vadeye göre listelendiği tablo.

Kripto

Optimistic Rollup

İşlemlerin varsayılan olarak doğru kabul edildiği, hata durumunda itiraz (fraud proof) mekanizmasıyla düzeltilen rollup türü.

Kripto

Oracle (Veri Sağlayıcı)

Akıllı sözleşmelere zincir dışı fiyat gibi verileri güvenilir şekilde taşıyan hizmet.

Kripto

Ordinals / Inscription

Bitcoin'in en küçük birimi olan satoshi'lere veri (görsel, metin) yazılarak NFT benzeri varlıklar oluşturulması.

Borsa

Osilatör

Fiyatın belirli bir bant içinde salınımını ölçerek aşırı alım/satım sinyali üreten teknik analiz göstergesi türü.

Kripto

Özel Anahtarsız Cüzdan (Non-Custodial Wallet)

Özel anahtarların yalnızca kullanıcıda tutulduğu, üçüncü tarafa güven gerektirmeyen cüzdan türü.

Borsa

Özsermaye

Şirketin toplam varlıklarından toplam borçların çıkarılmasıyla bulunan, ortaklara ait net değer.

Forex

Para Krizi Riski

Bir ülkenin ödemeler dengesi krizi sonucu para biriminin ani ve sert değer kaybetme riski.

Forex

Parite

İki farklı ülke para biriminin birbirine karşı değerini gösteren döviz çifti (ör. EUR/USD).

Borsa

PD/DD (Piyasa Değeri/Defter Değeri)

Şirketin piyasa değerinin muhasebe defter değerine oranı.

Forex

Perakende Satışlar (Retail Sales)

Tüketici harcamalarındaki değişimi ölçen, ekonomik canlılığın önemli bir göstergesi olan veri.

Borsa

Perakende vs Kurumsal Yatırımcı

Bireysel küçük yatırımcılar ile fon, banka gibi büyük profesyonel yatırımcıların ayrımı.

Kripto

Perpetual DEX (Perp DEX)

Vadesiz vadeli işlem sözleşmelerinin merkeziyetsiz, zincir üzerinde işlem gördüğü borsa türü.

Kripto

Perpetual Futures (Perp)

Vadesi olmayan, fonlama oranıyla spot fiyata bağlı kalan vadeli işlem sözleşmesi.

Forex

Petrodolar

Petrol ihracatından elde edilen ve genellikle ABD dolarıyla fiyatlandırılıp yatırıma yönlendirilen gelirler.

Kripto

Phishing (Oltalama)

Sahte site veya mesajlarla kullanıcının cüzdan bilgilerini çalmaya yönelik dolandırıcılık yöntemi.

Forex

Pip

Bir döviz paritesindeki en küçük standart fiyat hareket birimi.

Forex

Pipette (Fractional Pip)

Bir pip'in onda biri kadar olan, fiyatlamada daha hassas ondalık basamağı ifade eden birim.

Borsa

Piyasa Değeri

Bir şirketin toplam hisse sayısı ile güncel hisse fiyatının çarpımı.

Borsa

Piyasa Duyarlılığı (Market Sentiment)

Yatırımcı kitlesinin genel iyimserlik veya kötümserlik düzeyini yansıtan psikolojik piyasa göstergesi.

Borsa

Piyasa Yapıcı (Market Maker)

Sürekli alış-satış kotasyonu vererek bir menkul kıymete likidite sağlayan kuruluş.

Forex

Piyasa Yapısı (Market Structure)

Fiyatın yükselen tepe/dip veya düşen tepe/dip zincirleriyle tanımlanan trend yönü analizi.

Forex

PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi)

İmalat veya hizmet sektöründeki yöneticilere yapılan ankete dayanan, ekonomik genişleme/daralmayı erken gösteren endeks.

Borsa

Portföy

Bir yatırımcının sahip olduğu tüm yatırım araçlarının bütünü.

Kripto

Private Key (Özel Anahtar)

Bir kripto cüzdanının sahipliğini kanıtlayan ve işlem imzalamak için kullanılan gizli şifre.

Forex

Prop Firma Değerlendirme Süreci

Bir trader'ın prop firma sermayesiyle işlem yapabilmek için geçmesi gereken kâr hedefi ve risk kurallarına dayalı test aşaması.

Forex

Prop Trading Firması

Kendi sermayesiyle veya değerlendirme sürecinden geçen traderlara fon sağlayarak kâr paylaşımı yapan firma.

Kripto

Puan Avcılığı (Points Farming)

Gelecekteki olası bir airdrop'tan pay almak için bir protokolde etkileşim biriktirme stratejisi.

Kripto

Pump & Dump

Bir varlığın fiyatının yapay olarak şişirilip ardından erken satışla çökertilmesi manipülasyon yöntemi.

Kripto

Real Yield (Gerçek Getiri)

Protokolün yeni token basmak yerine gerçek işlem ve gelir kazancından kaynaklanan sürdürülebilir getiri.

Forex

Reel Efektif Döviz Kuru (REER)

Bir ülke parasının, enflasyon farkları düzeltilerek ticaret ortaklarının para birimleri sepetine göre değerini ölçen endeks.

Forex

Reel vs Nominal Faiz Oranı

Nominal faizden enflasyonun düşülmesiyle bulunan gerçek satın alma gücü kazancını gösteren reel faiz ile piyasada ilan edilen nominal faiz arasındaki ayrım.

Borsa

Repo

Menkul kıymetin belirli bir tarihte geri alma taahhüdüyle satılması; kısa vadeli borçlanma yöntemi.

Kripto

Restaking

EigenLayer gibi protokollerle, zaten stake edilmiş varlıkların aynı anda başka ağları veya servisleri güvence altına almak için tekrar kullanılması.

Forex

Revalüasyon

Sabit veya yarı sabit kur rejiminde bir ülkenin kendi para biriminin değerini resmi olarak yükseltmesi.

Forex

Risk İştahı (Risk-On / Risk-Off)

Piyasa katılımcılarının riskli varlıklara yönelme (risk-on) veya güvenli varlıklara kaçma (risk-off) eğilimi.

Borsa

ROA (Aktif Kârlılığı)

Net kârın toplam varlıklara bölünmesiyle şirketin varlıklarını ne kadar verimli kullandığını gösteren oran.

Borsa

Robo-Danışman (Robo-Advisor)

Yatırımcı profiline göre otomatik ve algoritmik portföy önerisi ile yönetimi sunan dijital platform.

Borsa

ROE (Özsermaye Kârlılığı)

Net kârın özsermayeye bölünmesiyle şirketin ortaklara ne kadar verimli kâr ürettiğini gösteren oran.

Forex

Rollover

Açık bir pozisyonun bir sonraki işlem gününe otomatik olarak taşınması.

Kripto

Rollup

İşlemleri ana zincir dışında toplayıp özetleyerek Layer 1'e katlanmış halde kaydeden ölçeklenebilirlik çözümü.

Borsa

RSI (Göreceli Güç Endeksi)

Bir hissenin aşırı alım veya aşırı satım bölgesinde olup olmadığını 0-100 arasında ölçen momentum göstergesi.

Kripto

Rug Pull

Proje kurucularının yatırımcı fonlarını toplayıp projeyi terk ederek dolandırıcılık yapması.

Kripto

RWA (Real World Assets)

Gayrimenkul, tahvil, altın gibi geleneksel fiziksel veya finansal varlıkların blok zincirinde token olarak temsil edilmesi.

Forex

Sabit Kur Rejimi

Bir ülkenin para birimini başka bir para birimine veya sepete sabit bir oranda bağlaması.

Kripto

Sandviç Saldırısı (Sandwich Attack)

Bir işlemin öncesine ve sonrasına işlem yerleştirilerek kurbanın aldığı fiyatın kötüleştirilmesi.

Kripto

Sarmalanmış Token (Wrapped Token)

Bir varlığın başka bir zincirde temsil edilmesi için oluşturulan token, örneğin wBTC.

Forex

Sat Pozisyon (Short)

Bir paritenin değer kaybedeceği beklentisiyle satış yapılan pozisyon.

Forex

Satın Alma Gücü Paritesi (PPP)

Farklı ülkelerdeki aynı mal sepetinin fiyatlarını eşitleyen teorik döviz kuru düzeyi.

Borsa

Seans

Borsada işlemlerin açık olduğu belirli zaman dilimi.

Kripto

Seed Phrase

Bir cüzdanın tüm özel anahtarlarını yeniden oluşturmaya yarayan, genellikle 12-24 kelimelik gizli kurtarma ifadesi.

Borsa

Sektör Analizi

Bir şirketi, faaliyet gösterdiği sektördeki rakipleriyle karşılaştırarak değerlendirme yöntemi.

Kripto

Sequencer (Sıralayıcı)

Bir rollup ağında işlemleri sıraya koyup toplu halde ana zincire gönderen bileşen.

Forex

Serbest Marj (Free Margin)

Hesaptaki toplam özsermayeden kullanılan marjın çıkarılmasıyla kalan, yeni pozisyon açmaya uygun bakiye.

Forex

Sermaye Hesabı (Capital Account)

Bir ülkenin ödemeler dengesinde, sermaye giriş ve çıkışlarını yatırım ve kredi gibi kalemlerle gösteren bölüm.

Forex

Sert İniş / Yumuşak İniş

Ekonominin resesyonla (sert iniş) veya resesyonsuz (yumuşak iniş) şekilde yavaşlayacağına dair piyasa beklentisi tartışması.

Kripto

Seyreltilmiş Piyasa Değeri (FDV)

Tüm token arzı dolaşıma girmiş varsayılarak hesaplanan toplam piyasa değeri.

Kripto

Sharding (Parçalama)

Bir blok zincirinin işlem yükünü paralel işlenen küçük parçalara bölerek ölçeklendirmesi.

Kripto

Sıfır Bilgi Kanıtı (Zero-Knowledge Proof)

Bir bilginin doğruluğunu, bilginin kendisini ifşa etmeden ispatlamaya yarayan kriptografik yöntem.

Kripto

Slashing (Kesinti Cezası)

Bir validatörün kurallara aykırı davranması durumunda stake edilen varlığından ceza kesilmesi.

Forex

Slippage (Kayma) - Forex

Emrin verildiği fiyat ile piyasada gerçekleştiği fiyat arasındaki, genellikle yüksek volatilitede oluşan fark.

Kripto

Slippage (Kayma) - Kripto

Bir emrin beklenen fiyat ile gerçekleşen fiyat arasındaki farkı.

Kripto

Smart Contract (Akıllı Kontrat)

Belirli koşullar sağlandığında otomatik olarak çalışan, blockchain üzerinde kayıtlı kod.

Kripto

SOPR

Satılan coinlerin ortalama kâr/zarar oranını gösteren onchain metrik (Spent Output Profit Ratio).

Forex

Sosyal Trading / Kopya İşlem

Deneyimli bir trader'ın işlemlerinin otomatik olarak takipçi hesaplara kopyalanması.

Kripto

Soulbound Token (SBT)

Devredilemeyen, kimlik veya itibarı temsil eden, cüzdana kalıcı olarak bağlı token türü.

Borsa

SPAC (Özel Amaçlı Satın Alma Şirketi)

Halka açılmak isteyen bir şirketi satın alarak dolaylı halka arz sağlamak için kurulan kabuk şirket.

Borsa

Spekülasyon

Fiyat hareketlerinden kısa vadeli kâr elde etmek amacıyla yüksek risk alınarak yapılan yatırım.

Kripto

Spot ETF

Kripto paranın kendisini doğrudan elinde bulunduran ve borsada hisse gibi işlem gören yatırım fonu.

Forex

Spread

Bir paritenin alış (ask) ve satış (bid) fiyatı arasındaki fark; brokerin işlem maliyeti.

Kripto

Stablecoin

Fiyatı genellikle dolar gibi bir fiat paraya sabitlenmiş, değer dalgalanmasını azaltmayı amaçlayan kripto para.

Borsa

Stagflasyon

Ekonomik büyümenin durgunlaştığı ancak enflasyonun yüksek seyrettiği istisnai ekonomik durum.

Kripto

Staking

PoS ağlarında coin'leri kilitleyerek ağ güvenliğine katkı sağlama ve karşılığında ödül kazanma.

Forex

Sterilize Müdahale

Döviz piyasası müdahalesinin yurt içi para arzına etkisini dengelemek için eşzamanlı yapılan ters işlem.

Forex

Stop Hunt

Büyük oyuncuların, yoğun stop-loss emirlerinin bulunduğu seviyeleri kasıtlı tetikleyerek fiyatı hareket ettirmesi.

Forex

Stop Loss

Zararı sınırlamak için önceden belirlenen fiyat seviyesinde pozisyonu otomatik kapatan emir.

Forex

Stop-Out Seviyesi

Marj seviyesi kritik bir eşiğin altına düştüğünde brokerin pozisyonları otomatik olarak kapattığı seviye.

Forex

STP Broker

Müşteri emrini herhangi bir müdahale olmadan doğrudan likidite sağlayıcılara ileten aracı modeli.

Forex

Swap

Bir pozisyonu bir sonraki güne taşımanın (overnight) faiz farkından doğan maliyeti veya kazancı.

Kripto

Sybil Farming

Bir kişinin çok sayıda sahte cüzdan oluşturarak airdrop veya ödül koşullarını suistimal etmesi.

Kripto

Sybil Saldırısı (Sybil Attack)

Bir kişinin ağı manipüle etmek için çok sayıda sahte kimlik veya düğüm oluşturması.

Forex

Şahin (Hawkish)

Merkez bankası politikasının enflasyonla mücadele için faiz artırımına ve sıkı para politikasına yatkın olduğunu ifade eden duruş.

Borsa

T+1/T+2 Takas Süresi

Bir menkul kıymet işleminin gerçekleştiği gün ile takasın (mülkiyet devri) tamamlandığı gün arasındaki süre.

Kripto

Tahmin Piyasası (Prediction Market)

Kullanıcıların gerçek dünya olaylarının sonucuna token bahis oynayarak fiyatladığı zincir üstü piyasa.

Forex

Take Profit

Belirlenen kâr hedefine ulaşıldığında pozisyonu otomatik kapatan emir.

Forex

Tarım Dışı İstihdam (NFP)

ABD'de tarım sektörü dışında yaratılan aylık yeni iş sayısını gösteren, dolar için kritik veri.

Kripto

Tasfiye (Liquidation)

Kaldıraçlı bir pozisyonun teminatı yetersiz kaldığında borsa tarafından zorla kapatılması.

Borsa

Tavan/Taban

Bir hissenin bir seansta yükselebileceği veya düşebileceği yasal fiyat sınırı.

Borsa

Temerrüt Riski (Default Risk)

Bir borçlunun borcunu zamanında ödeyememe olasılığı.

Borsa

Temettü

Şirketin kârından ortaklarına dağıttığı pay.

Borsa

Temettü Tuzağı (Dividend Trap)

Yüksek temettü verimi sunduğu için cazip görünen ancak sürdürülemez olan, genelde fiyat düşüşünden kaynaklanan yanıltıcı hisse durumu.

Borsa

Temettü Verimi

Yıllık temettü tutarının hisse fiyatına oranı.

Forex

Terminal Faiz Oranı (Terminal Rate)

Bir sıkılaştırma veya gevşeme döngüsünde merkez bankasının ulaşmayı hedeflediği son, zirve faiz seviyesi.

Borsa

Ters ETF (Inverse ETF)

Takip ettiği endeksin tam tersi yönde günlük getiri sağlamayı hedefleyen ETF türü.

Forex

Ticaret Ağırlıklı Endeks

Bir para biriminin, en çok ticaret yapılan ülkelerin para birimlerine karşı ağırlıklı değerini gösteren endeks.

Kripto

Token

Bir blockchain üzerinde (kendi ağı olmadan) oluşturulan, belirli bir kullanım alanına sahip dijital varlık.

Kripto

Token Kilidi Açılması (Token Unlock)

Vesting programı gereği kilitli token'ların belirli tarihlerde serbest bırakılması.

Kripto

Token Yakma (Token Burn)

Dolaşımdaki arzı azaltmak amacıyla token'ların kalıcı olarak kullanılamaz bir adrese gönderilmesi.

Kripto

Tokenizasyon (Tokenization)

Bir varlığın mülkiyet veya hak temsilinin blok zinciri üzerinde dijital token olarak oluşturulması süreci.

Kripto

Tokenomics

Bir kripto projesinin arz, dağıtım, kilitlenme (vesting) ve teşvik yapısını inceleyen ekonomik model.

Forex

Toplantı Tutanakları (Meeting Minutes)

Merkez bankası para politikası kurulunun bir önceki toplantıdaki tartışmalarının ayrıntılı olarak yayımlanan kaydı.

Forex

TÜFE Verisi (CPI Print)

Tüketici Fiyat Endeksi'nin açıklandığı, enflasyon beklentilerini ve merkez bankası politikasını doğrudan etkileyen veri.

Forex

Tüketici Güven Endeksi

Hane halkının mevcut ve gelecekteki ekonomik koşullara yönelik iyimserliğini ölçen anket bazlı gösterge.

Kripto

TVL (Total Value Locked)

Bir DeFi protokolünde kilitli veya yatırılmış toplam varlık değeri.

Forex

Uzman Danışman (Expert Advisor, EA)

MetaTrader gibi platformlarda önceden tanımlı kurallara göre otomatik işlem açıp kapatan yazılım robotu.

Forex

ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi, PPI)

Üreticilerin mal ve hizmetler için aldığı fiyatlardaki değişimi ölçen, TÜFE'nin öncü göstergesi sayılan endeks.

Kripto

Validatör (Validator)

Proof of Stake ağlarında işlemleri doğrulayıp yeni blok üretimine katılan katılımcı.

Kripto

Vampire Attack

Bir protokolün rakip bir protokolün likiditesini veya kullanıcılarını yüksek teşviklerle kendine çekmesi.

Kripto

Veri Kullanılabilirliği (Data Availability)

Bir rollup'ın işlem verilerinin doğrulanabilmesi için herkese açık ve erişilebilir olması gerekliliği.

Kripto

Vesting (Kilitli Dağıtım)

Ekip veya yatırımcı token'larının belirli bir zaman planına yayılarak serbest bırakılması.

Borsa

VİOP

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası; BIST'te türev ürünlerin işlem gördüğü piyasa.

Forex

Volatilite

Bir paritenin fiyatının belirli bir zaman diliminde ne kadar dalgalandığının ölçüsü.

Kripto

Wash Trading

Yapay hacim/talep izlenimi yaratmak için aynı kişi veya grubun kendi kendine alım-satım yapması.

Kripto

Whale (Balina)

Piyasayı fiyat hareketleriyle etkileyebilecek büyüklükte kripto varlık tutan yatırımcı veya cüzdan.

Kripto

Whitepaper

Bir kripto projenin teknolojisini, amacını ve token ekonomisini anlattığı temel tanıtım dokümanı.

Borsa

Yakın İzleme Pazarı

Büyüme potansiyeli taşıyan küçük ve orta ölçekli şirketlerin işlem gördüğü borsa pazarı.

Kripto

Yan Zincir (Sidechain)

Ana zincire bağlı ama kendi konsensüs kurallarıyla çalışan, bağımsız işlem yapabilen zincir.

Forex

Yapışkan Enflasyon (Sticky Inflation)

Enflasyonun beklenenden daha uzun süre yüksek seviyelerde kalarak faiz indirimini geciktirmesi durumu.

Borsa

Yatırımcı İlişkileri (Investor Relations)

Şirketin yatırımcılar ve analistlerle iletişimini yürüten, şeffaflığı sağlayan birim.

Borsa

Yeşil Tahvil (Green Bond)

Elde edilen fonun yalnızca çevre dostu projelere aktarılacağı taahhüdüyle ihraç edilen borçlanma aracı.

Kripto

Yield Farming

DeFi protokollerine likidite sağlayarak faiz veya ödül kazanma stratejisi.

Kripto

Yönetişim Token'ı (Governance Token)

Sahibine protokolün gelecekteki kararlarında oy hakkı veren token türü.

Borsa

Yüksek Frekanslı İşlem (HFT)

Milisaniyeler seviyesinde çok sayıda emir göndererek küçük fiyat farklarından kâr sağlayan algoritmik işlem türü.

Kripto

ZK-Rollup (Zero-Knowledge Rollup)

İşlem geçerliliğini sıfır bilgi kanıtıyla matematiksel olarak ispatlayan, hızlı kesinleşen rollup türü.

Kripto

zkEVM

Ethereum Sanal Makinesi ile uyumlu işlemleri sıfır bilgi kanıtlarıyla doğrulayan altyapı.