Jesse Livermore

Hikayesi

Jesse Lauriston Livermore, 26 Temmuz 1877'de Massachusetts'in Shrewsbury kasabasında, yoksul bir çiftçi ailesinin çocuğu olarak doğdu. Babası onun da kendisi gibi çiftçi olmasını istiyordu, ama Livermore'un matematiğe olan doğal yeteneği okul öğretmenlerinin dikkatini çekmişti. On dört yaşındayken, annesinin desteğiyle evden kaçarak Boston'a gitti ve burada bir borsa acentesinde fiyat tahtasına rakamları yazan bir "board boy" olarak işe başladı. Bu iş ona fiyat hareketlerini gözlemleme ve örüntüleri tanıma konusunda olağanüstü bir sezgi kazandırdı. Kısa süre sonra, gerçek borsalarda değil, müşterilerin kısa vadeli fiyat hareketlerine bahis oynadığı yarı yasal "bucket shop" adı verilen kumarhane benzeri yerlerde işlem yapmaya başladı ve burada kazandığı paralarla on beşine geldiğinde ilk bin dolarını biriktirmişti — bu onu "Boy Plunger" (Çocuk Kumarbaz) lakabıyla tanınır hale getirdi. Livermore'un adını tarihe yazdıran olaylar, 1907 ve 1929 çöküşleriydi. 1907'de piyasadaki aşırı değerlenmeyi ve kırılganlığı fark ederek büyük çaplı açığa satış pozisyonları kurdu ve panik sırasında muazzam kârlar elde etti; efsaneye göre bu dönemde J.P. Morgan'ın bizzat kendisinden satışlarını durdurmasını rica ettiği söylenir. Ancak asıl efsanevi başarısı 1929'da geldi: piyasanın çöküşünü önceden sezerek kapsamlı kısa pozisyonlar kurdu ve çöküş gerçekleştiğinde bir hafta gibi kısa bir sürede yaklaşık 100 milyon dolar kazandı — bu, enflasyona göre düzeltildiğinde bir bireyin tarihte kısa bir sürede kazandığı en büyük servetlerden biri olarak kabul edilir. Bu dönemde milyonlarca Amerikalı servetini kaybederken Livermore'un kazandığı bu para, onu hem büyük bir hayranlık hem de büyük bir nefretin odağı haline getirdi; bazı kaynaklara göre ailesi tehdit mektupları almaya başlamıştı. Ancak Livermore'un hayat hikâyesi bir zafer masalından çok, yükseliş ve çöküşlerin acımasız döngüsüydü. Kariyeri boyunca serveti defalarca kez sıfırlandı ve iflasa sürüklendi; disiplinini kaybettiği, kendi kurallarına uymadığı veya aşırı kaldıraç kullandığı dönemlerde kazandıklarının çok daha fazlasını kaybetti. 1929'daki zaferinin ardından gelen yıllarda servetinin büyük bölümünü yeniden kaybetti ve 1934'te iflasını ilan etti. Kişisel hayatı da trajedilerle doluydu; depresyonla mücadele etti ve 28 Kasım 1940'ta, New York'taki Sherry-Netherland Otel'inin vestiyerinde kendini vurarak hayatına son verdi. Ölümünden sonra, gazeteci Edwin Lefèvre'in onun hayatından esinlenerek yazdığı "Reminiscences of a Stock Operator" (Bir Borsa Spekülatörünün Anıları) adlı kitap, kurgu-anı türünde yazılmasına rağmen bugün hâlâ trend takibi, zarar kesme disiplini ve piyasa psikolojisi üzerine yazılmış en etkili kitaplardan biri olarak kabul ediliyor; Livermore'un "piyasa asla yanılmaz, görüşler sıklıkla yanılır" sözü, bir asırdan fazla süredir trader'ların rehber ilkelerinden biri olmayı sürdürüyor.

Fotoğraf: Wikimedia Commons (Kamu malı (1931-1977 arası telif bildirimi olmadan yayımlandı))